عدل و کرامت انسانی پایه‌های نظام اسلامی

تفکر تمدن نوین اسلامی‌دارای شاخصه‌هایی است که شاکلۀ این تمدن را می‌سازد و معیاری برای رسیدن به نقطه‌ی مطلوب محسوب می‌گردد. شاخصه‌هایی که در تشکیل حکومت مردمی، قوانین برگرفته از قرآن، استقرار عدالت، گسترش اخلاق انسانی به‌واسطۀ اجتهاد و پاسخگویی به مقتضیات و نیازهای روز آمد بشر متبلور می‌شود:


«این هدف نهایی نمی‌تواند چیزی کمتر از «ایجاد تمدن درخشان اسلامی» باشد. امت اسلامی‌با همۀ ابعاد خود در قالب ملت‌ها و کشورها، باید به جایگاه تمدّنیِ مطلوب قرآن دست یابد. شاخصۀ اصلی و عمومی‌این تمدن، بهره‌‌مندی انسانها از همۀ ظرفیتهای مادی و معنوی‌‌ای است که خداوند برای تأمین سعادت و تعالی آنان، در عالم طبیعت و در وجود خود آنان تعبیه کرده است. آرایش ظاهری این تمدن را در حکومت مردمی، در قوانین برگرفته از قرآن، در اجتهاد و پاسخگویی به نیازهای نوبه‌‌نوی بشر، در پرهیز از تحجر و ارتجاع و نیز بدعت و التقاط، در ایجاد رفاه و ثروت عمومی، در استقرار عدالت، در خلاص شدن از اقتصاد مبتنی بر ویژه‌‌خواری و ربا و تکاثر، در گسترش اخلاق انسانی، در دفاع از مظلومان عالم، و در تلاش و کار و ابتکار، میتوان و باید مشاهده کرد.»
به بیان دقیق‌تر می‌توان گفت که شاخص و اثر نهایی تمدن نوین اسلامی‌در عرصه‌های فردی و اجتماعی تحقق مفهوم پیشرفت در همۀ ابعاد مادی و معنوی است؛ چرا که پیشرفت در اندیشۀ اسلامی‌مفهومی‌ذوابعاد بوده و با پیشرفت یک بعدی یا دو بعدی اندیشۀ غربی متفاوت است:
«آن مفهومی‌که می‌تواند اهداف نظام اسلامی‌را تا حدود زیادی در خود جمع کند و به ما نشان دهد، مفهوم پیشرفت است. توضیحی هم بعداً عرض کردیم که پیشرفت، تداعی‌کنندۀ حرکت است، راه است. چطور ما میگوییم پیشرفت هدف است؟ عرض کردیم علت این است که پیشرفت هرگز متوقف نخواهد شد. بله، پیشرفت، حرکت است، راه است، صیرورت است؛ اما متوقف‌شدنی نیست و همین طور ادامه دارد؛ چون انسان ادامه دارد، چون استعدادهای بشری حد یقف ندارد. گفتیم پیشرفت دارای ابعادی است؛ و پیشرفت در مفهوم اسلامی، با پیشرفت یک بُعدی یا دو بُعدی در فرهنگ غربی متفاوت است؛ چند بُعدی است. یکی از ابعاد پیشرفت با مفهوم اسلامی‌عبارت است از سبک زندگی کردن، رفتار اجتماعی، شیوۀ زیستن – این‌ها عبارهٌ اخرای یکدیگر است – این یک بُعد مهم است… ما اگر پیشرفت همه‌جانبه را به معنای تمدن‌سازی نوین اسلامی‌بگیریم – بالاخره یک مصداق عینی و خارجی برای پیشرفت با مفهوم اسلامی‌وجود دارد؛ اینجور بگوییم که هدف ملت ایران و هدف انقلاب اسلامی، ایجاد یک تمدن نوین اسلامی‌است.»

= مراحل تحقق تمدن نوین اسلامی
فرآیند تحقق تمدن نوین اسلامی‌در یک زنجیرۀ منطقی، مرتبط و به هم وابستۀ پنج‌گانه قابل طرح و بررسی است. بر این اساس حلقۀ اول این فرآیند تشکیل انقلاب اسلامی‌بود که تحقق یافت. حلقۀ دوم تشکیل نظام اسلامی‌است که این مرحله نیز سپری شده است. در مرحلۀ بعد تشکیل دولت اسلامی، سپس تشکیل جامعۀ اسلامی‌و حلقۀ آخر تشکیل امت اسلامی‌است.
«یک زنجیرۀ منطقی وجود دارد؛ حلقۀ اول، انقلاب اسلامی‌است، بعد تشکیل نظام اسلامی‌است، بعد تشکیل دولت اسلامی‌است، بعد تشکیل جامعهۀ اسلامی‌است، بعد تشکیل امت اسلامی‌است؛ این یک زنجیرۀ مستمری است که به هم مرتبط است. [البته] فرآیند تحقّق هدفهای اسلامی، یک فرآیند طولانی و البته دشواری است. به‌طور نسبی انسان به آن اهداف نزدیک می‌شود؛ اما تحقّق آن‌ها، بسیار طولانی است.»
از دیدگاه مقام معظم رهبری منظور از انقلاب اسلامی، جنبش انقلابی است که نظام فاسد و مرتجع را سرنگون کرده و زمینه‌های ایجاد نظامی‌جدید مبتنی بر مبانی اسلامی‌را مهیا می‌سازد:
«قدم اوّل که پُرهیجان‌تر و پُرسروصداتر از همه است، ایجاد انقلاب اسلامی‌است. کار آسانی نبود؛ لیکن این آسان‌ترین است. منظور از انقلاب اسلامی‌- که حلقۀ اول است – حرکت انقلابی است؛ والا به یک معنا انقلاب شامل همۀ این مراحل می‌شود. اینجا منظور ما از انقلاب اسلامی، یعنی همان حرکت انقلابی و جنبش انقلابی که نظام مرتجع را، نظام قدیمی‌را، نظام وابسته و فاسد را سرنگون می‌کند و زمینه را برای ایجاد نظام جدید آماده میکند.»

= چیستی نظام اسلامی
حلقۀ بعد از تشکیل انقلاب اسلامی، تحقق نظام اسلامی‌است. منظور از نظام اسلامی‌نظامی‌است که مبتنی بر هندسۀ الهی شکل گرفته و در قالب نظام جمهوری اسلامی‌و مردم‌سالاری دینی متبلور شده است. باید توجه داشت که ابتناء نظام اسلامی‌بر مبانی اسلامی‌باید در ساختارها و نهادها معین گردد که این مهم وظیفۀ خطیری را بردوش حقوق‌دانان اسلامی‌قرار می‌دهد تا ساختارها و نهادهای اعمال قدرت را بر پایۀ مبانی اسلامی‌طراحی کنند:
«حلقۀ بعد، نظام اسلامی‌است. منظور من در اینجا از نظام اسلامی، یعنی آن هویت کلی که تعریف مشخصی دارد، که کشور، ملت و صاحبان انقلاب – که مردم هستند – آن را انتخاب می‌کنند. در مورد ما، مردم ما انتخاب کردند: جمهوری اسلامی. جمهوری اسلامی‌یعنی نظامی‌که در آن، مردم‌سالاری از اسلام گرفته شده است و با ارزشهای اسلامی‌همراه است. نظام اسلامی‌به انسانها سعادت می‌دهد. نظام اسلامی‌هم یعنی آن نظامی‌که مبنی بر هندسۀ الهی است برای جامعه؛ مبنی بر نقشۀ خداست در جامعه. اگر این نقشه تحقق پیدا کرد، خیلی از تخلفات فردی و شخصی و جزئی قابل اغماض خواهد بود. روایت معروفی است که نقل حدیث قدسی را می‌کند: «لأعذّبنّ کلّ رعیّه اطاعت اماما جائرا لیس من اللَّه و لو کانت الرّعیّه فی اعمال‌ها برّه تقیّه». نقطۀ مقابلش: «و لأعفونّ عن کلّ رعیّه اطاعت اماما عادلا من اللَّه و ان کانت الرّعیّه فی اعمال‌ها ظالمه مسیئه». یعنی کار فردی و تخلف فردی در یک نظام عظیم اجتماعی که حرکت عمومی‌به یک سمت درستی است، قابل اغماض است؛ یا شاید به تعبیر دقیق‌تر، قابل اصلاح است؛ بالاخره میتواند این جامعه را، این افراد را به سرمنزل مقصود برساند؛ برخلاف این‌که اگر چنانچه نه، اعمال فردی درست بود، اما روابط اجتماعی، نظامات اجتماعی، نظامات غلطی بود، نظامات جائری بود، نظاماتِ از ناحیۀ خدا نبود، از ناحیۀ شیطان بود، از ناحیۀ نفس بود، اعمال فردی نمی‌تواند این جامعه را بالاخره به سرمنزل مقصود برساند؛ آن چیزی که مطلوب شرایع الهی است از سعادت انسان، آن را نمی‌تواند برایشان به وجود بیاورد. بنابراین مسئلۀ اطاعت کلان و این‌که انسان خط الهی را جستجو کند و بیابد و آن را دنبال کند، بسیار اهمیت پیدا می‌کند. ما از این حلقه هم عبور کردیم.»
«نظام اسلامی، نظامی‌است بر پایۀ مبانی اسلام. هر جا که توانسته‌ایم وضع موجود و ساختار کنونی نظام خودمان را بر پایۀ اسلام قرار بدهیم، این خوب است، مطلوب است؛ هر جا نتوانستیم، سعی ما باید این باشد که آن را بر همان پایه و مبنای اسلامی‌قرار بدهیم؛ از او نباید تخطی کنیم. این هدف ماست.»

= مبانی نظام اسلامی
پایه‌های اصلی و مبانی نظام اسلامی‌بر محوریت توحید بنا گردیده و هندسۀ الهی بنیان‌های جمهوری اسلامی‌ایران را شکل داده است و در پی آن عدل و کرامت انسانی به‌عنوان مهم‌ترین پایه‌های نظام اسلامی‌محسوب می‌گردد.
«نظام اسلامی‌بر اساس توحید است. پایۀ اصلی، توحید است. پایۀ مهم دیگر، مسئلۀ عدل است. پایۀ مهم دیگر، مسئلۀ تکریم انسان و کرامت انسان و آراء انسان و این‌هاست. خوب، اگر چنانچه با این دید به جامعۀ اسلامىِ خودمان نگاه کنیم، خواهیم دید که نظام اسلامی‌توانسته است یک حرکت عظیمی‌را در دنیای اسلام نسبت به این مجموعه‌ی خاص به وجود بیاورد که با هیچ حرکت فردی‌ای امکانپ‌ذیر نبود. یعنی امروز وقتی به دنیای اسلام نگاه می‌کنیم، می‌بینیم آن جامعه‌ای که بر شکل و هندسۀ الهی تشکیل شده، نظام جمهوری اسلامی‌است. اساس، اساس الهی است.»

مطالعه بیشتر بستن

سوم مهرماه آزمون بزرگ وکالت

رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاورین خانواده گفت: با توجه به اینکه مسئولان بهداشت و درمان کشور اعلام کرده‌اند احتمال شیوع کرونا و آنفلوآنزا در پاییز و زمستان امسال وجود دارد جهت رفاه حال بیشتر داوطلبین و جلوگیری از اتلاف وقت و با توجه به اینکه آزمون در دو مرحله تستی و شفاهی صورت می‌گیرد. 

مرحله اول آزمون سال ۹۹ در روز پنج‌شنبه سوم مهرماه ۹۹ به صورت همزمان در سراسر کشور توسط سازمان سنجش و آموزش کشور برگزار می‌گردد و فرآیند ثبت‌نام اوایل مردادماه طی اطلاعیه‌ای به اطلاع داوطلبان خواهد رسید.
دکتر علی بهادری جهرمی اظهار داشت: مرکز در ابتدای سال ۹۹ اعلام نمود که آزمون وکالت امسال زودتر از تاریخ برگزاری سال‌های مشابه قبل برگزار خواهد شد تا داوطلبن بتوانند آمادگی لازم را جهت شرکت در آزمون کسب نمایند.
دکتر بهادری ضمن اشاره به اینکه منابع و سرفصل‌های آزمون امسال با سال گذشته تفاوت چندانی ندارد به داوطلبین توصیه کرد: به مطالعه مباحث پرکاربرد پرداخته و به مطالعه موارد اختلافی نپردازند و برای سهولت دسترسی داوطلبین به منابع، منابع را در حامی عدالت اعلام و آموزش‌های مجازی را راه‌اندازی کردیم که در دسترس است و خلاصه مطالب منابع آزمون نیز در نشریه حامی عدالت در حال انتشار است که داوطلبین عزیز ان‌شاءالله با مطالعه دقیق همین موضوعات و متن قوانین می‌توانند در این آزمون سربلند بیرون بیایند و نباید نگرانی در این خصوص برای داوطلبین وجود داشته باشد.
رئیس مرکز وکلا به خانواده ایثارگران عزیز
توصیه نمود: از همین امروز افرادی که می‌توانند از سهمیه ایثارگران بهره‌مند شوند به نهادهای ذیربط مراجعه و کد مربوط به ایثارگری را دریافت نمایند و آخرین مرحله برای اعلام کد ایثارگری و بهره‌مندی از سهمیه ایثارگران برای داوطلبین زمان ثبت‌نام از سوی سازمان سنجش است و بعد از آن تاریخ، تحت هیچ شرایطی به کد ایثارگری ترتیب اثر داده نخواهد شد. چون مراجعه بعد از ثبت‌نام و آزمون جهت اعمال سهمیه ایثارگری مشکلاتی را برای ادامه روند بوجود می‌آورد .

مطالعه بیشتر بستن